Het Blaricum van Almere of mislukt project?

Deel dit op social media!

Het is 1999, de (geld)bomen groeien tot in de hemel en Almere heeft nog geen, zoals veel oudere steden wel hebben, speciale buurt voor de ultrarijken. En als je als stad mee wil doen, dan moet je wel een speciale buurt voor de extreem rijken hebben, zo is de gedachte bij VVD-wethouder van Bemmel. Overgooi moet het Blaricum van Almere worden. Raadslid Erik Theunissen heeft zich erin verdiept en ziet problemen, maar ook kansen. 

Waarom aandacht voor Overgooi?

Almere heeft een enorm woningtekort, vooral in het goedkope en middensegment van de woningmarkt. We willen daarom snel meer bouwen. Dat is lastig omdat het lang duurt om nieuwe wijken te ontwikkelen. Binnen de huidige grondexploitaties zou je iets kunnen versnellen, maar dat voegt geen extra woningen toe aan de al bestaande plannen. In Overgooi ligt echter bouwrijpe grond waar we direct extra kunnen bouwen ten opzichte van de al bestaande plannen. 

Wat was het plan bij Overgooi?

Het plan in 1999 was simpel: we kopen 288 hectare grond van het Rijk en enkele boeren, maken die bouwrijp en verkopen kavels van minimaal 1500m2 tot 5000m2. Binnen de kortste keren, 10 jaar was de gedachte, zouden daar 800 villa's gebouwd worden. Nu 20 jaar later staan er 143 en is fase 1 van 5 bijna vol. Als we op het huidige tempo doorgaan, dan duurt het nog zeker 100 jaar voor Overgooi volgebouwd is. 

Wat in het vat zit verzuurt toch niet?

Dat klopt, de grond die daar ligt, die blijft daar wel liggen. Het probleem is dat we, zoals gebruikelijk, geld geleend hebben om de grond te kopen en bouwrijp te maken. Die lening betalen we af van het geld dat we verdienen met de verkoop van grond. Maar als je de grond niet verkoopt loopt de rente natuurlijk wel gewoon door. Daarnaast hebben we het grootste deel van de grond moeten afwaarderen naar landbouwwaarde en uit de verkoop moeten nemen. Op dit moment is 98 hectare van de 288 hectare in verkoop, daarvan is nog 23% beschikbaar en de gemeente verwacht dat in 2029 verkocht te hebben bij 5 kavels per jaar, een vrij ambitieuze verwachting want de afgelopen jaren kwamen we niet verder dan 3 kavels per jaar. 

Wat levert Overgooi ons op?

Door de grond af te schrijven staat in de huidige grondexploitatie dat de gemeente 5 miljoen winst maakt, maar kosten ten behoeve van de overige 190 hectare, die zie je er niet meer in terug. Dat is immers afgeschreven. Als je dat erbij zou trekken, dan kom je op tientallen miljoenen verlies. Ter vergelijking, in Nobelhorst (268 hectare) staat de teller op bijna 36 miljoen winst. Ofwel, gewone wijken voor gewone Almeerders zijn winstgevend, deze villawijk voor de allerrijksten kost ons bakken met geld.

Dat komt voor een deel omdat de grond in Overgooi ongeveer 125-150 euro per m2 kost. Ter vergelijking, in Duin kost dezelfde m2 tussen de 800 en 900 euro. Het gemiddelde ligt in Almere zo rond de 500-600 euro. Dat verschil is voor een deel te verklaren door het feit dat Overgooi minder infrastructuur nodig heeft maar komt vooral door het fenomeen van vraag en aanbod. Het geeft aan dat de vraag naar deze grote kavels heel erg klein is. Blijkbaar is de enige manier om kavels te verkopen door ze voor een prikkie van de hand te doen. Je zou ook kunnen zeggen dat we subsidie verstrekken op de verkoop van die enorme kavels en dat vind ik raar. Ook gek is het dat men overal voor winstmaximalisatie gaat, maar in Overgooi maakt dat blijkbaar niet uit.

Waarom vasthouden aan het concept?

De gemeente (en een meerderheid in de raad) gelooft erin dat een gebied als Overgooi van grote toegevoegde waarde is voor Almere. De mensen die er wonen zitten doorgaans hoog in het bedrijfsleven en de gedachte is dat die mensen economische activiteit naar Almere brengen. Het is echter nooit onderzocht in hoeverre dat zo is en ik trek die stelling dan ook in twijfel. Ik geloof er niets van dat mensen hun bedrijf naar Almere verhuizen omdat ze in Overgooi een huis kunnen laten bouwen. Wat ik wel geloof is dat ondernemers/bedrijven in Almere economische kansen zien voor hun bedrijf, hun bedrijf verhuizen of uitbreiden naar Almere en vervolgens in Overgooi gaan wonen. Een ander argument is dat we de grond hebben verkocht en mensen daar verwachtingen bij hadden. Namelijk de verwachting dat ze in een villawijk zouden komen te wonen. Naar mijn mening blijft dat prima overeind, ze wonen nu in een villawijk en dat zal niet veranderen. De villawijk wordt alleen niet 800 woningen groot maar misschien 200 of 250. 

Hoe nu verder?

Wij zijn niet tegen een villawijk. Wat de PvdA betreft is het simpel: maak een plan waarin je een deel van het gebied reserveert ten behoeve van de villa's, genoeg om tot 2050 of zo kavels te verkopen. Dat kan in het, zuidelijke deel (tussen de Landschap Zee en het Gooimeer ) van fase 2. Vervolgens kan je in het noordelijke deel van fase 2 (tussen de Landschap Zee en de Waterlandseweg), eventueel met een groene bufferzone voor de villabewoners, per direct kleinere kavels verkopen. Daarna kan je beginnen met het bouwrijp maken van de fases 3 en 4 en ook die grond weer in exploitatie brengen. En wie weet, als we voor mensen met een normaal inkomen gaan bouwen eindigt de grondexploitatie misschien alsnog in de plus. 


Kaartje van Overgooi

1 en 2) Verkochte grond (geel)
1 en 2) Grond die te koop is (grijs)
2) Grond die bouwrijp is maar niet in de verkoop (donkergrijs gearceerd)
3 en 4) Grond die uit verkoop is gehaald en waar geen plannen voor zijn

terug