Erik Theunissen over de coalitievorming

Deel dit op social media!

Al sinds de eerste fase na de raadsverkiezingen wordt over de vorming van een nieuwe coalitie niet meer onderhandeld met de PvdA. En GroenLinks. Erik Theunissen geeft uitleg. 

Jij als nieuwe fractievoorzitter, hoe is dat zo gekomen?

“Na de vorige verkiezingen is besloten dat kandidaat wethouders niet deelnemen aan onderhandelingen over de coalitie waar ze mogelijk zelf aan zullen deelnemen. Dat betekent dat iemand anders dat moest doen en de fractie heeft besloten dat ik dat het beste kon doen. Om tegenover andere partijen geen twijfel te laten bestaan over mijn mandaat van de fractie om te onderhandelen hebben we besloten dat ik het beste als fractievoorzitter kon optreden.”

Ging je alleen?

“Gelukkig hebben we als PvdA een rijke geschiedenis en veel kennis en ervaring in huis. Alphons Muurlink,  voormalig fractievoorzitter in Almere, heeft me geholpen bij het voorbereiden en voeren van de gesprekken. Daar ben ik enorm dankbaar voor, het heeft me gesterkt in de route die we gevolgd hebben en het was erg fijn om iemand bij me te hebben die me kon aanvullen en soms verduidelijken of versterken.”

Wat was de inzet van de PvdA bij de onderhandelingen?

“We hebben geen inhoudelijke agenda besproken, in de gesprekken tot 10 mei is alleen gesproken over wie met wie wilde samenwerken, over thema’s en het proces om tot een nieuwe coalitie te komen.”

Laten we met de thema’s beginnen.

“De PvdA heeft gezegd dat wonen, armoedebestrijding en betaalbare duurzaamheid de belangrijkste voor ons zijn, dat waren immers onze speerpunten tijdens de campagne.”

Met wie wilde de PvdA samenwerken?

“Wij hebben gezegd dat we openstaan voor samenwerking met iedereen, behalve de PVV en Forum. We zijn niet tegen samenwerking met deze partijen als we hetzelfde standpunt hebben, in de afgelopen periode hebben we bijvoorbeeld prima samengewerkt op jeugdzorg, maar samen in een coalitie is wat ons betreft een brug te ver. Dat laatste behoeft op deze plek geen toelichting denk ik. Daarnaast hebben wij gezegd dat we met minimaal drie linkse partijen wilden deelnemen aan de coalitie.”

Minimaal drie linkse partijen, daar zal niet iedereen op zitten te wachten. Maar eerst nog even het proces.

“Dat is zo, zeker de VVD niet. Het proces, daar is wat mij betreft nog het meeste op aan te merken. Na de verkiezingen heeft de fractievoorzitter van de VVD met alle partijen gesproken. De gemeenschappelijke deler die zij terugkoppelde aan de raad was dat er iets moest gebeuren aan de harde scheidslijn tussen bestuur en raad en tussen coalitie en oppositie. Daarnaast “snakt de raad naar betere samenwerking” volgens de fractievoorzitter van de VVD. Daar waren en zijn wij het helemaal mee eens, zeker in combinatie met een dalend vertrouwen en dalende opkomst van kiezers. Wij hebben er dan ook voor gepleit om zo snel en zo breed mogelijk in ieder geval het gesprek aan te gaan om te onderzoeken op welke onderwerpen er breed samengewerkt kan worden. Dat gesprek had misschien wel tot niets geleid, of tot een heel vaag document. Maar als je het niet eens probeert, dan weet je zeker dat er niets gebeurt en weet je zeker dat de verhouding coalitie/oppositie niet verbetert.”

Hoe zit dat met die drie linkse partijen?

“Ja, wij hebben gezegd dat we ons het meest comfortabel zouden voelen met drie linkse partijen in de coalitie, waarbij in ogenschouw genomen moet worden dat PvdA, GL, SP en PvdD serieus in beeld waren voor coalitiedeelname. Dat heeft verschillende redenen. In de eerste plaats hebben we met drie linkse partijen ongeveer net zoveel zetels als PvdA en GL samen in de vorige periode. Daarnaast is er door alle partijen gesproken over een akkoord op hoofdlijnen. Dat geeft meer invloed aan de raad, maar ook aan het college. Dat maakt de stemverhouding in het college dus heel erg belangrijk en het leek ons erg onverstandig om met twee linkse wethouders (een minderheid) plaats te nemen in een college van zes of zeven wethouders dat voornamelijk uit zittende wethouders zal bestaan. Naast de stemverhouding gaf dat laatste ons bovendien onvoldoende vertrouwen dat we echt aan een nieuwe politieke cultuur en nieuwe verhouding tussen college en raad kunnen werken.”

Waarom zijn de PvdA en GL afgevallen?

“Dat is onduidelijk. De informateur heeft geschreven dat alle negen partijen die in eerste instantie uitgenodigd zijn om deel te nemen aan coalitiebesprekingen met elkaar konden en wilden samenwerken. Hij heeft geen toelichting gegeven op het waarom PvdA en GL moesten afvallen. Daar heb ik best mijn theorieën over, maar dat is pure speculatie.”

Hoe nu verder?

“Ten tijde van dit interview is er vooral veel onduidelijkheid over hoe nu verder. Het lijkt erop dat de zeven overgebleven partijen nu aan het formeren zijn. Dat is opvallend want de informateur heeft nooit een eindverslag ingediend en de opdracht aan de informateur was alleen om te inventariseren welke partijen konden samenwerken. Het lijkt erop dat de opdracht aan de informateur door de VVD is uitgebreid? Hoewel iedereen vindt dat de samenwerking in de raad beter moet en de verhoudingen tussen coalitie en oppositie verbeterd moeten worden, is dit de meest gesloten coalitievorming die we sinds lange tijd hebben gezien, aldus vier oud wethouders in de media. De brief van de informateur die we op 3 juni gekregen hebben is tekenend wat dat betreft. Die brief roept met zinnen als ‘er zijn stappen gezet’ en dat brede samenwerking bij het bespreken van onderwerpen ‘voortdurend wordt afgewogen’ meer vragen op dan dat die antwoorden geeft.”

terug